(Tuloyna)

KADAGITI SIMMARUNO A TAWTAWEN, pinabileg ti anus ken sirmata dagiti mannurattayo ti ammoda babaen ti aktibidades ti GUMIL wenno ti tinawen a maang-angay a komperensia/kombension ti GUMIL Filipinas a dar-ayan ti amin a sangana manipud kadagiti internasional a tsapter kas koma ti GUMIL Hawaii wenno GUMIL Oahu, GUMIL Maui ken GUMIL California ken GUMIL Greece, ken manipud kadagiti probinsia wenno munisipalidad/eskuelaan, kdpy iti kada malpas ti Semana Santa ti pagilian wenno tunggal arinunos ti bulan ti Abril iti kada tawen. (Ita a tawen, inton Abril 22-24, 2005, a maangay ti kombension/komperensia idiay Suso Beach, Sta. Maria, Ilocos Sur, a kukua ken imatonan ni Apo Doktor Godofredo Reyes, maysa a nakoronaan a poet-laureate ti pagsasaotayo nga Iluko, ken maysa a patneng nga Ilokano ken ni kaingungotna a Doktora Dedicacion Agatep-Reyes. Masarakan ti BALAY TI GUMIL iti asideg-nga-abaga wenno las-ud iti Suso Beach nga indonar dagiti manangipateg nga agkaingungot a doktor-iti-medisina ti solar a nagbatayanna.)

Kalpasan daydi linteg-militar iti pagilian, adu dagiti mannurattayo ti nangpadas iti tekniko dagiti lumaud a literatura agpatingga kadagitoy a gundaway. Ket ti nagbalin nga epektona iti literaturatayo daytoy a panangpadas ket makuna a dakkel wenno napintas ta napagtalinaedtayo ti kultura ken ti tradisiontayo nga Ilokano. Ngem ditayo koma liplipatan a ditay inakas wenno dinadael dagiti kadaanan nga estilo ti panagsurattayo ngem ketdi iniluttayo tapno iti kasta ket no maidilig, saan a maudi ti pagsasaotayo kadagiti dadduma a pagsasao wenno literatura. Ti ammok, ti orihinal a panggep dagitoy a mannurat ket ti panangimportada kadagiti tekniko a Lumaud idinto nga ipreserba/ikamaligda met ti Iluko spirit wenno ti pagsasao, kultura ken ti tradisiontayo nga Ilokano. Iti 1980s, kaaduanna dagiti sinurat a maipanggep iti napasamak a domestiko a kas koma iti EDSA Rebolusion nga agpatingga kadagitoy a kanito, nupay di madakdakamat kadagiti sinurat, nalawag a makita wenno masirmata ti kidagna nga adda wenno nailinged wenno nangrugi idi dagita a parparikut kadagita a panawen.

Nangrugi ti pannakaipatarus ti Literatura Aleman iti Iluko idi kanikamano a tawen ti napalabas babaen ken ni Apo Juan S.P. Hidalgo Jr., a mabigbig nga ama ti GUMIL. Ni Apo Hidalgo ti agdama ita nga editor ti RIMAT, ti internasional a magasin ni Samtoy.

Kas madmadlawtayo, ti gapuanan dagiti Lumaud a mannurat ket in-inutda a dumakdakkel bayat panaglabas dagiti aldaw. Ken adu pay dagiti gapuananda maipanggep iti politika iti lugar dagita a mannurat ket naikkan wenno nayaplikaran kadagiti mayannatup nga atension. Ngem adu met dagiti mannurattayo a Samtoy a nangdakamat wenno mangdakdakamat kadagiti kasla iti naagapad iti ngato ket karaman ditan dagiti mannurat a nakisalip iti maikadua tawen ti ATILA, a kas koma kadagiti mannurat a naglinged iti parbo a nagan a Salvador T. Arte, Illo Minado ken Demilap it Orbil (to name a few).

(Adda tuloyna)

Adtoy metten, appo, ti matagtagiuray unay a resulta ti Salip ti Puturistiko a Sarita ti ATILA 2004-2005, kas impakaammo ti Secretariat ti salip:

• Umuna a Gunggona: "Decreto Numero Trece" ni Joel B. Manuel ti Ilocos Norte


• Maika-2 a Gunggona: "Dung-aw ti Pannakaungaw" ni Herman G. Tabin ti Metro Manila/Ilocos Sur


• Maika-3 a Gunggona: "Baro a Lawag" ni Danilo Antalan ti Ilocos Sur


• Maika-4 a Gunggona: "Ni Lakay Asseng, ti GUMIL, ken ti Sangaili" ni Arnold P. Jose ti Metro Manila/Ilocos Norte


• Maika-5 a Gunggona: "Palimed ti Paraiso: iti Bangir a Rupa ti Sierra Madre" ni Mindo N. Aquino ti Isabela

Dagiti naghurado: Aurelio S. Agcaoili, chairman; Linda Lingbaoan-Bulong, ken Roy V. Aragon, kamkameng.

Adtoyen, appo, ti matagtagiuray unay a resulta ti Salip ti Daniw ti ATILA 2004-2005, kas impakaammo ti Secretariat ti salip:

• Umuna a Gunggona: "Sagbibinting a Daniw ken Dadduma Pay" ni Ariel S. Tabag ti Cagayan


• Maika-2 a Gunggona: "Basabas a Balikas ken Dadduma Pay a Dugayong iti Nadaguyemyem a Nakem" ni Reynaldo A. Duque ti Metro Manila/Ilocos Sur


• Maika-3 a Gunggona: "Exodo-Samtoy: Glosalia-Meditasion" ni Fernando B. Sanchez ti Pangasinan


• Maika-4 a Gunggona: "Ingel ti Bennal ken Dadduma pay a Daniw" ni Benjamin Pacris ti Ilocos Sur


• Maika-5 a Gunggona: "Rikna-Sirmata-Padas: Burburtia Ti Talugading" ni Mindo N. Aquino ti Isabela

Dagiti naghurado: Jose A. Bragado, chairman; Joel B. Manuel, ken Roy V. Aragon, kamkameng.

Maisarunonto a maipakaammo ti resulta ti Salip iti Puturistiko a Sarita.

ni ART TOLENTINO IGNACIO

KUNADA A TI KINAKONTEMPORARIO ti Literatura Ilokana, iti laksid ti kinabayagnan, ket maibilang pay laeng a kas baro a literatura. Ken inayonda nga adayo pay laeng a magaw-atna ti nasiksiken a tarigagay ken 'tay kunada a formative age. Dagiti rebolusion a napaspasamak iti pagiliantayo a Filipinas kanikamanon a tawtawen ti naglabas, ket kasla dagitoy ti nangibiat manen iti rugso ti Literatura Ilokana. A kasla koma iti maar-aramid iti politika, edukasion ken adu pay a pagpagteng a nasken tapno agbiagtayo a sitatalna. Tapno makunatayo a ti Literatura Ilokana ket nakaadayon, masapul a taliawentayo ngarud ti napalabas. Ti Literatura Ilokana, ket agtultuloy a tumartaray wenno agluplupos nga agturong iti pedestal ti panaikatan-ok manipud idi a panawen a pannakayam-ammo daytoy a literatura wenno pagsurat iti pagsasao a Saluyot, agingga kadagitoy a gundaway.

Adun ti mannurattayo a mangurkurimay iti kunada a modern fiction: klasikal wenno stylistic wenno kadaanan/tradisional nga estilo ti panagsuratan. Ket uray kadagiti naisalip iti ATILA ita a tawen, iti panagkunak, ti napasamak a rebolusion iti pagiliantayo a Filipinas ket napigsada a nangiduron kadagiti mamannurattayo a nangitugot iti pagsasaotayo kadagiti ordinario a pagsasao a kas koma iti Iluko kompara iti ganggannaet a pagsasao. A nupay adu a mannurat ti naimpluensaan kadagiti ganggannaet (lumaud) a tekniko ti literatura, nagtalinaed met nga ikuttayo ti kinabaknang ni Ilokano a tradision ken kultura a kas naiparangarang kadagiti adu a sinurat dagiti agdama ken nalalatak a mannurattayo.

Daytoy a masaok ket saan koma nga agbalin a kas historia ti pasasaotayo a mangipaduyakyak wenno mangipaneknek a nagbalin a moderno ti Literatura Ilokana ngem iti panagkunak, inton madanonan, nalabit a saanto masayang ti imatang wenno panawentayo a mangbasa/mangsukisok kadagiti nangabak iti pasaliptayo ita a tawen ta kastay nakunakon, namsekda iti sirmata, tarigagay ken namnama ken pannakigasanggasat a kas pudno nga Ilokano!

Ammok a delikado no idiligtayo dagiti sinurat a kas historical ta amangan no inton basaenyo ket ramenanyo iti kunada iti ingles a “social background,” ken”‘literary influences” ket ulawennatayo dagita nga istoria ta saanton nga independiente ti konsentrasiontayo a napasamak dagiti istoria iti dayta nga aldaw wenno gundaway, idi laeng kalman, idi lawasna, wenno iti masungad a pampanawen gayam… Ken ti panangibilang kadagiti autor saan a kas indibidual nga addaan kadagiti naidumduma a kapanunotan iti biag ken ug-ugali ngem ketdi, ti koma lagipentayo ket ordinarioda laeng a parsua a kas kadatayo ken simpleda laeng a kameng iti kunkuna ken madamdamagtayo a GUMIL wenno GUnglo dagiti Mannurat nga ILokano, a ti ina ket ti GUMIL FILIPINAS.

(Adda tuloyna)

Adtoyen ti kompleto a paulo dagiti kualipikado nga entries, agraman parbo a nagan dagiti autor.

Dagiti daniw:

1. "Sagbibinting a Daniw ken Dadduma Pay" ni Anib Miguel


2. "Dagiti Napili a Daniw ken dadduma pay a Dandaniw" ni Saniata A. Nasudi


3. "Basabas a Balikas ken Dadduma Pay a Dugayong iti Nadaguyemyem a Nakem" ni Apo Dugong


4. "Ingel ti Bennal" ni Diwdiw-as Tinglayan


5. "Exodo-Samtoy: Glosalia-Meditasion" ni Angela De Dios


6. "Sangareppet a Daniw-Kaunggan" ni Daklis


7. "Dagiti Mapukpukaw a Kannawidan" ni Rosa Mina


8. "Rikna-Sirmata-Padas: Burburtia Ti Talugading" ni Mayengmeng Ti Aglawlaw


9. "Masukit ti Paragpag Tunggal Panagaripapa a Mauyos iti Misuotna ken Kasano Ngamin no Isukatnaka Latta: Ket, ay, Kas Kasudi ti Isem Ti Salesgirl nga Umasidegen Kenka, Naimayengka iti Milagro Ti Alino---Mannaniw, Sinanakem Dagiti Saksakiten Wenno Sika Ti Addaan Saksakit-Nakem? (Philippine General Hospital, Enero 13-18, 1997)" ni Juan A. Pascual Jose


10. "Sangadosena a Dandaniw" ni Teddyboy Itchon


11. "Iti Akinruar a Kaunggan" ni Ali Muken


12. "Dandaniw ti Puso" ni Princess Urduja


13. "Nailibay a Siudad ken Dadduma pay a Daniw" ni Gasat

Dagiti sarita:

1. "Ti Dallang, ti Pakkong ken ti Tallak" ni Sagada del Pilar


2. "Abraham Ventura, 61, Balikbayan: Laoag Circa 2050" ni Mammadto T. Amianan


3. "Ti Babak ni Jamal" ni Julian Madarang


4. "Ti Tropeo ni Tata Salvador" ni Precious Suzette


5. "Sab-ong" ni Islang K. Ayumanggi


6. "Grasia Idi, Ita ken iti Agnanayon" ni E.D. Konserbasion


7. "Dagiti Tirtiris a Papel iti Tawen 2105" ni Dolly Maspalos


8. "Ama Abraham Parsua, Iti Maika-90 a Panangkasangayna iti Tawen 2054" ni Frank Wasder


9. "Bro. Orly: Mangaskasaba" ni Zharish Lei Genesis


10. "Ni Lakay Asseng, ti GUMIL, ken ti Sangaili" ni Sadiri Kuyuyot Salamangka


11. "Palimed ti Paraiso: iti Bangir a Rupa ti Sierra Madre" ni demilaP it orbiL


12. "Kulintaba" ni Illo Minado


13. "Decreto Numero Trece" ni Salvador T. Arte


14. "Dung-aw ti Pannakaungaw" ni P. N. Ngukom


15. "Linteg 14344" ni Baihuacun


16. "Kalpasan iti Panagkatangkatang" ni Migrante Palayupoy


17. "Felomino" ni Sapulek T. Laoag


18. "Baro a Lawag" ni thebiblecode.com


19. "Apocalipsis" ni Ma. Ukomen T. Lubong


20. "Rang-ay iti Insangbay iti Teknolohia L666" ni Pastor Bullalayaw

Adtoy ti listaan dagiti kualipikado nga entries para iti Salip ti Daniw ti ATILA 04-05, kas impakaammo ti contest secretariat:

1. "11-a-Daniw-Babilonia: iti Tartaraudi dagiti Aldaw"
2. "Sagbibinting a Daniw, ken dadduma pay"
3. "Dagiti Napili a Daniw ken dadduma pay a Daniw"
4. "Basabas a Balikas"
5. "Ingel ti Bennal"
6. "Exodo-Samtoy: Glosalia-Meditasion"
7. "Sangareppet a Daniw-Kaunggan"
8. "Dagiti Mapukpukaw a Kannawidan"
9. "Rikna-Sirmata-Padas: Burburtia Ti Talugading"
10. "Masukit ti Paragpag Tunggal Panagaripapa..."
11. "Sangadosena a Dandaniw"
12. "Iti Akinruar a Kaunggan"
13. "Dandaniw ti Puso"
14. "Nailibay a Siudad"

Kas impakaammo ti secretariat ti ATILA 04-05, adtoy ti listaan dagiti kualipikado nga entries iti Salip iti Puturistiko a Sarita.

1. "Ti Dallang, ti Pakkong ken ti Tallak"
2. "Abraham Ventura, 61, Balikbayan"
3. "Ti Babak ni Jamal"
4. "Ti Tropeo ni Tata Salvador"
5. "Ti Sab-ong"
6. "Grasia Idi, Ita ken iti Agnanayon"
7. "Dagiti Tirtiris a Papel iti Tawen 2105"
8. "Ama Abraham Parsua, Iti Maika-90 a Panangkasangayna iti Tawen 2054"
9. "Bro. Orly: Mangaskasaba"
10. "Ni Lakay Asseng, ti GUMIL, ken ti Sangaili"
11. "Palimed ti Paraiso: iti Bangir a Rupa ti Sierra Madre"
12. "Kulintaba"
13. "Decreto Numero Trece"
14. "Dung-aw ti Pannakaungaw"
15. "Linteg 14344"
16. "Kalpasan iti Panagkatangkatang"
17. "Felomino"
18. "Baro a Lawag"
19. "Apocalipsis"
20. "Rang-ay iti Insangbay iti Teknolohia L666"

Nayawaten kadagiti napusgan a hurado dagiti entry. Kinuna ni Sgt. First Class Art T. Ignacio ti U.S. Army, esponsor ti salip, a maipakaammonto no kaano ken sadino ti pakapadayawan dagiti mangabak.

Nota: Maipostento met laeng manen ditoy ti opisial a listaan ti entries a karaman dagiti parbo a nagan dagiti autor.

Kayatmi nga ipatalged a matuloy, appo, ti ATILA 2005. Wen, matuloy ken agtuloy. Ania man a sarsarita wenno saosao a madamdamag wenno mabasbasayo a mangipakpakdaar wenno mangidandanon a saan a matuloy ti salip ita a tawen, saan, appo, nga opisial daytoy a naggapu iti ATILA, nangruna iti sponsor/founder.

Ti OPISIAL A WARAGAWAG: MATULOY ti ATILA 2005 kas pinasingkedanen ti main sponsor/founder.

Naitantan laeng ti pannakaukkon dagiti entry gapu kadagiti banag a di naliklikan a napagteng. Ngem amin a naawat nga entry, saanyo koma a pakadanagan, appo a nakisalip, ta adda dagitoy iti nasayaat nga im-ima. Ti dadduma ket nayawat payen iti hepe dagiti aghurado. Maipaskilto ditoy ti opisial a listaan ti amin a naawat nga entry.

Adda iti baba ti partial a listaan (paulo ti sarita ken ti parbo a nagan ti autor) ti naawat nga entries iti salip ti puturistiko a sarita:

1. Apocalipsis ni Ma. Ukomen T. Lubong
2. Baro a Lawag ni thebiblecode.com
3. Bro. Orly: Mangaskasaba ni Zharish Lei Genesis
4. Felomino ni Sapulek T. Laoag
5. Kalpasan iti Panagkatangkatang ni Migrante Palayupoy
6. Linteg 14344 ni Baihuacun
7. Rang-ay iti Insangbay iti Teknolohia L666 ni Pastor Bullalayaw

Padaanan ti dadduma pay a lista ti entries.

Happy Valentine's Day iti amin nga agay-ayat, maay-ayat, makiin-innayat, managayat!